Ага нутгаас 1920-иод онд нүүдэллэн ирсэн Дуулгын үр удмынхны найман үеийн ургийн мод, төрөл садангийн холбоог нэг дороос. Дорнод аймаг Дашбалбар сум, БНХАУ-ын Шинэхээн, ОХУ-ын Ага нутагт тархан суурьшсан удам.
Уваши өвгөөс өнөөдрийг хүртэлх бүх салааг д'Абовиллийн олон улсын дугаарлалтаар, хайлт шүүлттэйгээр үзнэ.
Хэний ч нэр дээр дарахад нийтлэг өвөг, хэдэн үеийн ямар төрөл болохыг тань тайлбартай харуулна.
Гаднах хүнд юу ч харагдахгүй. Гишүүдэд нэрс, харин он сар, намтар зөвхөн ойрын төрөлд нь харагдана.
Хүн эцэг эхээс гадна 4 өвөө эмээ, 8 элэнц, 16 хуланц… 256 өндөр өвөө эмээгээс генийн хамааралтай.
Монгол Улсын Засгийн газрын 2007 оны 10 сарын 03-ны №257 тогтоолоор «Угийн бичиг хөтлөх үлгэрчилсэн загвар»-ыг баталсан. Иргэн бүр ураг төрлийн хамаатлын хүрээгээ тогтоож, угийн бичгээ үр удамдаа өвлүүлэх үүрэгтэй. Гол зорилго нь төрөл ойртсон гэрлэлтээс зайлсхийж, эрүүл удмыг хамгаалахад оршино.
| Үе | Дээшээ (өвөг) | Доошоо (удам) | Цусан хамаатал |
|---|---|---|---|
| I | Эцэг, эх | Хүү, охин | 50% |
| II | Өвгө эцэг, эмгэ эх | Ач, зээ | 25% |
| III | Элэнц | Жич | 12.5% |
| IV | Хуланц | Гуч | 6.25% |
| V | Элэн | Дөч | 3.1% |
| VI | Хулан | Тач | 1.6% |
| VII | Холбоо | Жихүй | 0.8% |
| VIII | Өндөр | Жилийхүй | 0.4% |
| IX | Язгуур (тэнгэр) | Талийхуй | 0.2% |
Ардын уламжлалд ясан талыг Хүү–Ач–Жич–Гуч–Жичинцэр–Гучинцар–Жихүй–Жилийхүй, цусан талыг Охин–Зээ–Зээнцэр–Зээлдэм–Бөл–Бөл ач–Бөлүүл–Бөлөнцөр гэж нэрлэдэг.